سال‌هاى مرگ اخناتون بر تخت نشستن همورمهب حوالى سال 1335 پيش از ميلاد ؛ 4 . در روزگار رامسس دوم ( 1290 - 1224 ق . م ) ؛ 5 . در روزگار پسرش مرنپتاح ( 1224 - 1214 ق . م ) ، به گمان ما همين ديدگاه پنجم درست‌تر است كه اگر چنين باشد ، ناگزير بايد خروج اسرائيليان در آخرين سال فرمانروايى مرنپتاح بوده باشد ، خواه اين سال پايانى چنان كه برخى گفته‌اند ، دهمين سال فرمانروايى او باشد ( 1214 ق . م ) و خواه به سخن برخى ديگر ؛ هشتمين سال ( 1216 ق . م ) . زيرا مىدانيم كه به گفتهء قرآن و تورات « 1 » ، فرعون در دريا غرق شد . و قرآن مىافزايد كه جسد او از دريا بيرون افتاد تا براى بعدىها نشانهء عبرت باشد . [ و اين رويداد چنان كه از اين پس خواهيم گفت با اواخر فرمانروايى مرنپتاح جور درمىآيد ] . البته دربارهء تاريخ خروج ، ديدگاه‌هاى ديگرى نيز گفته شده است ، يك ديدگاه آن را در روزگار « ستى » دوم پنداشته است ؛ ديگرى در پايان روزگار سلسلهء نوزدهم ، و ديدگاه ديگر آن را تا پس از روزگار رامسس سوم ؛ دومين پادشاه سلسلهء بيستم پيش آورده است ؛ چيزى كه از اين پس در فصل سوم ( فرعون موسى ) به گستردگى آن را برخواهيم رسيد . گفتنى است كه دست‌يابى به تاريخ درست و حتى نزديك به درست خروج اسرائيليان از مصر ، از دو ديدگاه تاريخى و دينى اهميت بسيار دارد : اهميت آن از ديدگاه تاريخى از اين روست كه با دانستن اين تاريخ ، زمان درآمدن اسرائيليان به فلسطين و درپى ، مقطع تاريخ اسرائيلى نيز دانسته مىشود ؛ چرا كه آغاز تاريخ بنى اسرائيل ، به عنوان يك ملت ، همان هنگام بيرون آمدن آنان از مصر است و اما اهميت آن از ديدگاه دينى از اين روست ، كه با دانستن آن ، تاريخ آغاز پيدايى يهودىگرى نيز دانسته مىشود ، زيرا چنانچه فرعونى را كه اسرائيليان در روزگار او از مصر بيرون رفتند ، بشناسيم ، بر پايهء آشكارىهاى تاريخ مصر در روزگار فرعونان ، روزگار موسى را نيز مىتوان شناخت ، روزگارى كه يكى از برجسته‌ترين روزگاران در تاريخ دينى بشر است ، روزگارى كه نخستين دين از سه دين بزرگ آسمانى - يهوديت ، مسيحيت و اسلام - پيدايى يافته است . به ويژه كه تاريخ پيدايى دو دين بزرگ ديگر ، اسلام و مسيحيت از راه آگاهىهايى كه از زندگى و زمان دو پيامبر بزرگوار محمد ( ص ) و عيسى ( ع ) داريم ، براى ما شناخته است . « 2 »

--> ( 1 ) . سورهء يونس ، آيات 90 - 92 ؛ سفر خروج ، 14 : 26 - 31 ، 15 : 1 - 5 ؛ رساله به عبرانيان ، 15 : 29 . ( 2 ) . زاده شدن عيسى ( ع ) همزمان بوده است با روزگار نخستين امپراتور روم « اوغسطس » ( 27 ق . م - 14 م )